Wat is Curriculum.nu?

De landelijk vastgelegde onderwijsinhoud is niet meer actueel. Daarom hebben 125 leraren en 18 schoolleiders de benodigde kennis en vaardigheden in kaart gebracht. In samenwerking met collega-leraren, schoolleiders, schoolbestuurders, wetenschappers, lerarenopleiders, vervolgonderwijs en vakverenigingen. Ook haalden ze feedback op bij leerlingen en ouders. In oktober 2019 zijn de voorstellen overhandigd aan de minister en in juni 2020 heeft de Tweede Kamer besloten over het vervolg: de uitwerking naar kerndoelen en eindtermen. Op deze website zal hier meer informatie over verschijnen.

De herziening van het curriculum draagt bij aan de doorstroming van basis- naar voortgezet- en vervolgonderwijs en de samenhang tussen vakken. Voor een minder overladen lesprogramma en om leraren ruimte te bieden voor een eigen invulling.

Curriculum.nu in vijf vragen

  • Waaruit bestaat het curriculum?
  • Waarom een curriculumherziening?

    Het is belangrijk om leerlingen goed te blijven voorbereiden op de toekomst. Het is echter 15 jaar geleden dat de landelijk vastgelegde onderwijsdoelen zijn herzien. Sindsdien zijn deze doelen wel op specifieke onderdelen herzien, maar niet in samenhang of integraal. Het rapport ‘naar een lerende economie’ van de Wetenschappelijke Raad van het Regeringsbeleid (2013) pleit voor een herbezien van de inhoud van het onderwijs. De Onderwijsraad constateerde in 2014 dat het curriculum in de loop der jaren een lappendeken is geworden. Het is onevenwichtig en overladen, zonder samenhang en afstemming tussen de verschillende vakgebieden en onderwijssectoren. Ook de Stichting Leerplanontwikkeling (SLO) signaleert in de rapportage ‘leerplan voor het funderend onderwijs voor de toekomst’ (2014) een overladen curriculum, waarbij de samenhang tussen de onderwijsinhoud een stuk beter kan. De Inspectie van het Onderwijs bepleitte in 2019 meer focus in het curriculum en de noodzaak van heldere keuzes over de gezamenlijke doelen. Ook wordt vanuit verschillende vakverenigingen gevraagd om een vernieuwing van kerndoelen en eindtermen. De huidige vorm van curriculumvernieuwing vindt geïsoleerd/ onafhankelijk van elkaar en binnen het vak plaats, geconstateerd door de Onderwijsraad in 2014. Een actueel curriculum moet bijdragen aan de doorstroming van basis- naar voortgezet en vervolgonderwijs, de samenhang tussen vakken en een minder overladen programma. Ook moet het leraren ruimte bieden voor een eigen invulling.

  • Wat is de probleemanalyse per leergebied?

    Bij het ontwikkelen van de bouwstenen zijn de leraren en schoolleiders uitgegaan van de huidige leergebieden, aangevuld met Burgerschap en Digitale geletterdheid. Waarom is een curriculumvernieuwing van belang voor de negen leergebieden? Voor elk leergebied is een startnotitie opgesteld waarin de wettelijke stand van zaken en relevante ontwikkelingen binnen het betreffende leergebied zijn beschreven. Deze startnotities zijn bij de start van het ontwikkelproces uitgedeeld aan de ontwikkelteams. Ook hebben de vakverenigingen hun visies op de leergebieden aan de ontwikkelteams meegegeven.
    Bekijk ze hier:

    Bekijk hier de Curriculumspiegel van SLO (2017). De Curriculumspiegel 2017 biedt een overzicht van en inzicht in de belangrijkste curriculaire ontwikkelingen, knelpunten en uitdagingen rond vakken en generieke inhoudelijke thema’s.

    Deze leergebieden bepalen niet de vakkenstructuur op scholen. Die wordt door scholen zelf bepaald, net zoals nu het geval is.

  • Hoe wordt het curriculum herzien?

    In oktober 2019 hebben leraren en schoolleiders bouwstenen opgeleverd voor de herziening van het curriculum (zie: voorstellen). Dit is voor primair onderwijs en de onderbouw van het voortgezet onderwijs. Het vervolg hierop gaat starten: de uitwerking naar kerndoelen en voor een aantal vakken eindtermen. Het proces hiervan is nog niet bekend, wel al een aantal onderdelen:

    Wetenschappelijke curriculumcommissie
    Een curriculumcommissie wordt ingesteld, die zich buigt over de bouwstenen die zijn opgeleverd en de werkopdracht voor de uitwerking naar kerndoelen bepaalt.

    Teams van leraren, lerarenopleiders/ vakdidactici en curriculumexperts
    De teams werken een jaar lang aan de uitwerking naar kerndoelen. Hierbij werken zij samen met o.a. vakverenigingen, schoolleiders, scholen, vakexperts en toets- en leermiddelenmakers.

    Toetsing in de praktijk
    Conceptkerndoelen worden in twee schooljaren getoetst op kwaliteit en uitvoerbaarheid op pilotscholen. Concepteindtermen zullen ook worden getoetst in de praktijk.

  • Wat betekent de curriculumherziening voor leerlingen, leraren en scholen?

    Er is de afgelopen jaren ad hoc veel aan het curriculum toegevoegd. Het curriculum is hierdoor steeds verder overladen en versnipperd. Daarnaast is het curriculum niet meer actueel. Digitale geletterdheid en Burgerschap zijn nog geen onderdeel van het curriculum. De curriculumherziening leidt tot één samenhangend landelijk curriculum. Dat moet helderheid bieden over wat wel of niet verplicht is en leraren de ruimte bieden voor een eigen invulling op scholen.

    Het voorstel legt de basis voor het kerncurriculum dat wordt vastgelegd voor het eind van het primair onderwijs en de onderbouw van het voortgezet onderwijs. Door de kennis en vaardigheden concreter te beschrijven, wordt duidelijk wat ‘moet’. Ook krijgen scholen meer zicht op de ruimte die er is voor hun schoolcurriculum. Scholen kunnen die ruimte zelf invullen, aansluitend bij schoolvisie, de eigen leerlingen en de schoolomgeving. Voor de bovenbouw van het voortgezet onderwijs geven de ontwikkelteams van Curriculum.nu aanbevelingen om de eindtermen aan te passen.

    De leraren en schoolleiders hebben de geactualiseerde onderwijsdoelen uitgewerkt in een doorlopende leerlijn van primair naar voortgezet onderwijs. Dat geeft zicht op en inspiratie voor de opbouw van kennis en vaardigheden gedurende de loopbaan van de leerling. Door doorgaande lijn al in de opbrengsten te schetsen, kunnen kerndoelen en eindtermen straks zo worden geformuleerd dat de overgang van primair naar voortgezet onderwijs voor leerlingen soepeler wordt en beter aansluit op het vervolgonderwijs.