Samenvatting Mens & Maatschappij

Kern van het leergebied Mens & Maatschappij

Het leergebied Mens & Maatschappij gaat over de mens, over groepen mensen en de wisselwerking tussen mens en omgeving. Leerlingen leren nadenken over het heden, het verleden en de toekomst.

Het leergebied Mens & Maatschappij omvat in het basisonderwijs de kerndoelen van Oriëntatie op jezelf en de wereld. In het voortgezet onderwijs horen de schoolvakken aardrijkskunde, economie en bedrijfseconomie, filosofie, geschiedenis en (de varianten van) maatschappijleer tot het leergebied.

Wat we belangrijk vinden

Een complexe samenleving vraagt om leerlingen met zowel kennis als vaardigheden om maatschappelijke verschijnselen, ontwikkelingen en vraagstukken te begrijpen en te doordenken. Leerlingen leren hoe zij de wereld op verschillende manieren kunnen bekijken en doorgronden. Ze leren dat kennis over het verleden ons helpt het heden te begrijpen. En hoe mensen verschillend kunnen aankijken tegen de maatschappij.

Dit is het voorstel

In het voorstel staat expliciet beschreven welke kennis en vaardigheden (denk- en werkwijzen) leerlingen ontwikkelen. De kennisinhouden van betekenisvolle onderwerpen zoals macht, welvaart en welzijn zijn zo beschreven dat ze voor alle onderwijssectoren en in alle schoolvakken kunnen worden uitgewerkt. In het voorstel is ook beschreven hoe de inhouden van de Mens & Maatschappijvakken samenhangen en elkaar aanvullen. In een latere fase zullen deze inhouden gedetailleerder worden ingevuld. Scholen maken zelf een keuze over het al dan niet behouden van de afzonderlijke M&M-schoolvakken.

Meer aandacht voor ‘mens’ in Mens & Maatschappij

In het leergebied kijken de leerlingen naar ‘de maatschappij’ en dus ook naar zichzelf. Hun eigen rol, eigen beelden en hun houding naar anderen en de omgeving hebben immers invloed op (het leven van) anderen. Meer aandacht voor ‘de mens’ en de eigen rol en betrokkenheid komt tot uiting in nieuwe onderdelen zoals ethiek en welzijn.

Voor de toepassing van kennis en vaardigheden zijn vernieuwende gemeenschappelijke denkwijzen beschreven, die voor alle Mens & Maatschappijvakken relevant zijn. Zoals denken vanuit meerdere perspectieven waarbij leerlingen een situatie vanuit meerdere invalshoeken leren te bekijken.

Meer samenhang tussen de Mens & Maatschappijvakken

Voor het primair onderwijs is in het voorstel de sociale kant van wereldoriëntatie beschreven. In alle uitwerkingen van kennis en vaardigheden is daarbij samengewerkt met het ontwikkelteam Mens & Natuur. Ook is de doorlopende leerlijn naar het voortgezet onderwijs is beschreven. Voor leraren wordt het zo eenvoudiger om de onderwijsinhouden op elkaar aan te laten sluiten. Tegelijkertijd blijven de inhouden passend bij de ontwikkelingsfases van de leerlingen.

In het voortgezet onderwijs wordt de verbinding tussen de Mens & Maatschappijvakken versterkt met behoud van de eigenheid en het karakteristieke van de verschillende vakken. Voor de vaktaal, thema’s en vaardigheden die relevant zijn voor het gehele leergebied, zijn een gemeenschappelijke taal en vaardigheden beschreven. Dit alles om de afstemming tussen vakken en de samenwerking te vergemakkelijken. De verbinding met andere leergebieden zit onder meer bij Mens & Natuur, bijvoorbeeld vanuit aardrijkskunde. Daarnaast is er een sterke verbinding met het leergebied Burgerschap dat voor alle vakken binnen Mens & Maatschappij relevant is.