Grote opdracht

Klik op een knop om de inhoud van een grote opdracht te zien. Ook kunt u dan de daarbij behorende bouwstenen bekijken om te zien hoe dit is uitgewerkt voor de verschillende fasen in het onderwijs.

Creatieve vormen van taal

Naar de bouwstenen van deze grote opdracht

Relevantie

De inzet van creatieve teksten bij het leren van een nieuwe taal en cultuur bevordert de ontwikkeling van het creatief vermogen. Door verhalen, gedachten en gevoelens in de doeltaal te beleven en zelf te vertellen of te uiten, komen leerlingen bovendien uit de comfortzone van hun eerste taal.

Leerlingen worden uitgenodigd om na te denken over vraagstukken in originele teksten die ontstaan zijn in een andere cultuur. Reflectie op de ander en de andere cultuur helpt leerlingen ook op hun eigen cultuur te reflecteren en respect en tolerantie te ontwikkelen voor de ander in die context. Dit draagt bij aan hun persoonsvorming en socialisatie. Werken met creatieve vormen in een andere taal bevordert ook het leren van die taal. Taalbeheersing, creatief vermogen en cultuurbewustzijn vergroten de kans op zowel nationale als internationale kwalificatie.

Inhoud

Creatieve vormen van taal omvatten alle teksten waarin gebruik wordt gemaakt van verhalende technieken. Hierbij kan gedacht worden aan games, films, verhalen, toneel- en liedteksten, poëzie, (beeld)romans en literatuur. Deze teksten kunnen ook inhouden uit andere leergebieden bevatten.

Creatieve vormen van taal worden in het leergebied Engels/MVT ingezet om een tekst in de doeltaal te beleven; om een sociale, culturele en historische context te begrijpen; om tekstsoorten en stijlen te leren herkennen, analyseren en gebruiken en om de nieuwe taal te leren. Leerlingen leren om te gaan met mondelinge, schriftelijke, digitale en multimediale teksten in de doeltaal uit verschillende sociale, culturele en historische contexten. Ook leren zij zichzelf op een persoonlijke manier in de doeltaal te uiten. Het taalniveau wordt afgestemd op het niveau van hun taal- en cognitieve vaardigheden en is uitdagend, maar staat het begrip en de beleving niet in de weg. Op alle niveaus kan de doeltaal soms ook worden losgelaten als dat functioneler is voor de verwerking. Op deze manier worden leerlingen gestimuleerd om de nieuwe taal niet als drempel te zien, maar hun beheersing van deze taal met plezier te ontwikkelen.

Uitwerking in kennis en vaardigheden (bouwstenen)

Titel van de bouwsteen Primair onderwijs Onderbouw VO Bovenbouw VO

Creatieve vormen van taal

EMVT2.1 - Lees de hele bouwsteen

Deze bouwsteen hangt samen met:

EMVT2.1 - Creatieve vormen van taal

Links naar samenhangende bouwstenen


Toelichting samenhang

Nederlands 4.1 en 7.1
De kennis en vaardigheden om in een vreemde taal allerlei expressievormen te beleven en ermee te experimenteren en om literaire competentie te ontwikkelen bouwen voort op de kennis en vaardigheden bij het leergebied Nederlands (4.1, Experimenteren met taal en vormen van taal en 7.1, Leesmotivatie en literaire competentie). Receptieve en productieve activiteiten worden voor het leergebied Engels/MVT geïntegreerd uitgewerkt.

Burgerschap 4.1, 5.1 en 11
Het beleven van creatieve teksten in een vreemde taal nodigt leerlingen uit om andere perspectieven te begrijpen, empathische vermogens te oefenen c.q. toe te passen en begrip voor andere mensen en ander denken te stimuleren. Bij Burgerschap is empathie uitgewerkt als denk- en werkwijze (11.6 en 11.7, Affectieve en Cognitieve empathie); leerlingen leren empathie in verschillende bouwstenen ontwikkelen, waaronder 4.1 (Identiteit) en 5.1 (Diversiteit en inclusie). Bij Burgerschap leren leerlingen ook consequenties van handelen te onderzoeken en naast waarden en principes te leggen (11.8, Ethisch redeneren, en 11.9, Moreel oordelen en handelen).

Kunst & Cultuur 2.1, 7.1 en 8.1
Creatieve vormen van taal zijn een vorm van artistieke expressie. Die kan versterkt worden door uitingsvormen met elkaar te combineren – bijvoorbeeld poëzie en tekenen, tekst en muziek, verhalen en dans of toneel (2.1, Artistieke expressie).

Het kijken en luisteren naar creatieve teksten is een beleving van een kunstvorm (7.1, Actief deelnemen aan culturele en kunstzinnige activiteiten).

Door het verzorgen van creatieve presentaties in een vreemde taal leren leerlingen hun eigen artistieke uiting in een (in)formele zetting op een persoonlijke manier te uiten (8.1, Het product en het proces delen).

Mens & Maatschappij 1.1 en 2.1
Beleving en analyse van verhalende teksten draagt bij aan kennisontwikkeling over sociale, culturele en historische contexten. Leerlingen benutten daarbij de kennis die bij het leergebied Mens & Maatschappij wordt opgebouwd (1.1, Plaats en ruimte en 2.1, Tijd en chronologie).

Leerlingen leren zich creatief en persoonlijk uiten in Engels en evt. een andere taal, verkennen andere contexten in creatieve teksten en verplaatsen zich in personages. Dat stimuleert lees- en luisterplezier.

EMVT2.1 - Creatieve vormen van taal - Primair Onderwijs

Fase 1 (onderbouw primair onderwijs)

Leerlingen maken op speelse wijze kennis met klanken en woorden in de nieuwe taal door korte, eenvoudige en aansprekende creatieve mondelinge teksten te beleven die hun fantasie prikkelen en die ze kunnen begrijpen. De teksten helpen kijk-/luisterplezier in een andere taal te ontwikkelen en de nieuwe taal niet als een drempel te voelen, maar er juist nieuwsgierig naar te worden. Leerlingen ontdekken dat er verschillen kunnen zijn tussen hun eigen context en de context in de teksten en ontwikkelen inlevingsvermogen in de personages. De situaties in de teksten sluiten aan bij de belevingswereld van de leerlingen en kunnen ook over werelden gaan die nog onbekend zijn. Leerlingen leren experimenteren met de doeltaal in eigen korte en eenvoudige creatieve uitingen met behulp van muziek, tekenen of beweging.

Kennis en vaardigheden

Leerlingen leren:

  • dat ze plezier kunnen beleven aan eenvoudige creatieve uitingen in een andere taal;
  • zich te verplaatsen in personages en situaties, al worden verhalen in een andere taal verteld; te denken valt aan het voorlezen van prentenboeken in het Engels;
  • zich open en nieuwsgierig op te stellen ten opzichte van andere (fantasie)werelden;
  • dat er contexten zijn waarin andere talen worden gesproken;
  • zelf korte en eenvoudige creatieve uitingen te bedenken en te delen.

Fase 2 (bovenbouw primair onderwijs)

Leerlingen ontwikkelen taalplezier in een andere taal door korte, creatieve en aansprekende teksten met een rijke taalinput in de doeltaal te beluisteren/bekijken en te lezen. De teksten gaan over onderwerpen uit de belevingswereld van leerlingen en kunnen zich in verschillende (fantasie)werelden en culturen afspelen, ook uit andere tijden. Leerlingen werken aan de ontwikkeling van hun empathisch vermogen door zich met personages te identificeren (bijvoorbeeld leeftijdsgenoten). Ze reflecteren op de tekst en op hun eigen begrip en gevoel daarbij. Leerlingen bedenken zelf eenvoudige creatieve teksten; te denken valt aan rollenspellen, korte fantasiebeschrijvingen of –verhalen.

Kennis en vaardigheden

Leerlingen leren:

  • taalplezier ontwikkelen door bijvoorbeeld te kijken naar eenvoudige filmpjes in een andere taal;
  • zich verplaatsen in personages, hen begrijpen en over hen kort en eenvoudig (in de doeltaal) vertellen;
  • een open en flexibele houding ontwikkelen ten opzichte van de werelden in creatieve teksten;
  • enkele sociale, culturele en historische contexten herkennen en benoemen waarin eenvoudige verhalen zich afspelen en op hun eigen leefwereld reflecteren in relatie tot die contexten, bijvoorbeeld in besprekingen of presentaties (in de doeltaal);
  • zich creatief mondeling en schriftelijk in de doeltaal uiten in korte en eenvoudige teksten.

Leerlingen leren door een rijk aanbod te reflecteren op perspectieven van auteurs/personages en op taalgebruik in creatieve teksten als literatuur. Ze experimenteren met diverse creatieve teksttypes.

EMVT2.1 - Creatieve vormen van taal - Onderbouw VO

Fase 3 (onderbouw voortgezet onderwijs)

Leerlingen, als basis- of onafhankelijke gebruikers van de doeltaal, ontwikkelen inzicht in zichzelf en in hun eigen cultuur door het kijken/luisteren naar en lezen van rijke creatieve teksten die zich in verschillende sociale, culturele en historische contexten afspelen. Deze ontwikkeling bevordert ook het inlevingsvermogen in de ander en in andere culturen. Leerlingen worden zich door die teksten ook steeds meer bewust van de mogelijkheden van de doeltaal. Leerlingen leren de keuzes van auteurs en personages te begrijpen en deze in context te plaatsen. Ze maken kennis met literaire kenmerken, waarvan de complexiteit kan verschillen (bijvoorbeeld in plotstructuur of vertelperspectief). Leerlingen reflecteren op lees-, schrijf-, spreek- en luisterervaringen en ontwikkelen hun smaak. Ze experimenteren met de doeltaal in eigen creatieve mondelinge en schriftelijke teksten; te denken valt aan liedteksten, vlogs, (strip)verhalen, posters. Creatief bezig zijn met talen stimuleert de leerlingen spreekdurf te ontwikkelen.

Kennis en vaardigheden

Leerlingen leren:

  • taalplezier en een eigen smaak ontwikkelen door bijvoorbeeld naar films te kijken en jeugdliteratuur te lezen in de doeltaal;
  • de perspectieven van personages en auteurs in verschillende films of verhalen vanuit hun sociale, culturele en historische contexten begrijpen, vergelijken, hierop reflecteren en de eigen mening (in de doeltaal) creatief verwoorden en onderbouwen, bijvoorbeeld in presentaties of posters;
  • een open en flexibele houding blijven ontwikkelen ten opzichte van de contexten en culturen in creatieve teksten;
  • de elementaire kenmerken in structuur en taalgebruik bij verschillende creatieve tekstsoorten herkennen en zelf in een passende tekst inzetten; te denken valt aan dichtvormen en aan setting, karakters en plot in verhalende teksten;
  • enkele retorische stijlfiguren herkennen en toepassen; te denken valt aan spelen met vergelijkingen of clichés.

In deze kolom vindt u aanbevelingen voor de bovenbouw van het voortgezet onderwijs per bouwsteen van het leergebied. Het ontwikkelteam doet ook algemene aanbevelingen, zie bovenaan deze pagina.

Het leergebied Engels / MVT doet algemene aanbevelingen voor de bovenbouw van het voortgezet onderwijs.

EMVT2.1 - Creatieve vormen van taal - Aanbevelingen Bovenbouw VO

Aanbevelingen bovenbouw voortgezet onderwijs

In de bovenbouw verdiepen leerlingen zich, als basis-, onafhankelijke of vaardige gebruikers van de doeltaal, in verschillende soorten creatieve teksten in andere talen en verbreden ze hun kennis. Ze leren de doeltaal op een creatieve en persoonlijke manier te gebruiken. Taalplezier, beleving, reflectie en smaakontwikkeling blijven van belang.

Het aanbod omvat steeds complexere creatieve teksten zowel in taalniveau als in context, en zowel receptief als productief. Leerlingen als vaardige gebruikers zijn zich in toenemende mate bewust van zichzelf en de ander in de wereld.

Aanbevelingen

  • Stimuleer de verdere ontwikkeling van het empathisch vermogen van de leerlingen: inleving, begrip, reflectie en waardering van personages, situaties en gebeurtenissen.
  • Stimuleer leerlingen om kenmerken en handelingen van personages te beschrijven en te interpreteren. Stimuleer het waarnemend vermogen om de effecten en gevolgen daarvan te kunnen benoemen.
  • Stimuleer de ontwikkeling van denkvaardigheden in het vergelijken, classificeren, analyseren, interpreteren en evalueren van creatieve teksten, in het redeneren, onderbouwen en beargumenteren van meningen, het herkennen van onderliggende thema’s en patronen in teksten en het trekken van conclusies.
  • Stimuleer de bewustwording van maatschappelijke kenmerken van de werelden van fictie en de wereld van de leerlingen.
  • Voeg in de uitwerking van inhouden verbreding en verdieping toe in de kennis van sociale, culturele en historische contexten: van verkenning naar analyse, interpretatie, evaluatie, productie en
  • Stimuleer de ontwikkeling van vaardigheden in het bedenken en produceren van eigen creatieve teksten in verschillende vormen, over verschillende onderwerpen en op de verschillende taalniveaus van leerlingen.
  • Stimuleer de bewustwording van doelen en effecten van taalgebruik in creatieve teksten: van herkenning naar uitleg en evaluatie van het effect van bijvoorbeeld retorische stijlfiguren op de lezer (zoals personificatie).
  • Werk inhouden en leerdoelen uit voor de ontwikkeling van taalbewustzijn bij creatieve teksten.
  • Bied mogelijkheid voor ontwikkeling van het literaire vermogen van leerlingen: van herkenning naar analyse van diverse literaire kenmerken. Hiervan kan de complexiteit en het aanbod op basis van niveau verschillen.
  • Werk inhouden en leerdoelen uit die passen bij het beheersingsniveau in de betreffende taal en afgestemd zijn op de eigenheid van de onderwijssector.
  • Werk leerdoelen voor creatieve vormen van taal uit die ook effectieve grensoverstijgende communicatie en interculturele communicatieve competentie integreren als belangrijke elementen voor het bevorderen van de inhoudelijke en persoonlijke ontwikkeling.
  • Zorg in alle onderwijssectoren voor nauwe afstemming met de leergebieden Nederlands en Kunst & Cultuur, zodat leergebiedoverstijgende aanpakken kans van slagen hebben.

EMVT2.1 - Creatieve vormen van taal - Aanbevelingen Bovenbouw VO

Aanbevelingen bovenbouw voortgezet onderwijs

In de bovenbouw verdiepen leerlingen zich, als basis-, onafhankelijke of vaardige gebruikers van de doeltaal, in verschillende soorten creatieve teksten in andere talen en verbreden ze hun kennis. Ze leren de doeltaal op een creatieve en persoonlijke manier te gebruiken. Taalplezier, beleving, reflectie en smaakontwikkeling blijven van belang.

Het aanbod omvat steeds complexere creatieve teksten zowel in taalniveau als in context, en zowel receptief als productief. Leerlingen als vaardige gebruikers zijn zich in toenemende mate bewust van zichzelf en de ander in de wereld.

Aanbevelingen

  • Stimuleer de verdere ontwikkeling van het empathisch vermogen van de leerlingen: inleving, begrip, reflectie en waardering van personages, situaties en gebeurtenissen.
  • Stimuleer leerlingen om kenmerken en handelingen van personages te beschrijven en te interpreteren. Stimuleer het waarnemend vermogen om de effecten en gevolgen daarvan te kunnen benoemen.
  • Stimuleer de ontwikkeling van denkvaardigheden in het vergelijken, classificeren, analyseren, interpreteren en evalueren van creatieve teksten, in het redeneren, onderbouwen en beargumenteren van meningen, het herkennen van onderliggende thema’s en patronen in teksten en het trekken van conclusies.
  • Stimuleer de bewustwording van maatschappelijke kenmerken van de werelden van fictie en de wereld van de leerlingen.
  • Voeg in de uitwerking van inhouden verbreding en verdieping toe in de kennis van sociale, culturele en historische contexten: van verkenning naar analyse, interpretatie, evaluatie, productie en
  • Stimuleer de ontwikkeling van vaardigheden in het bedenken en produceren van eigen creatieve teksten in verschillende vormen, over verschillende onderwerpen en op de verschillende taalniveaus van leerlingen.
  • Stimuleer de bewustwording van doelen en effecten van taalgebruik in creatieve teksten: van herkenning naar uitleg en evaluatie van het effect van bijvoorbeeld retorische stijlfiguren op de lezer (zoals personificatie).
  • Werk inhouden en leerdoelen uit voor de ontwikkeling van taalbewustzijn bij creatieve teksten.
  • Bied mogelijkheid voor ontwikkeling van het literaire vermogen van leerlingen: van herkenning naar analyse van diverse literaire kenmerken. Hiervan kan de complexiteit en het aanbod op basis van niveau verschillen.
  • Werk inhouden en leerdoelen uit die passen bij het beheersingsniveau in de betreffende taal en afgestemd zijn op de eigenheid van de onderwijssector.
  • Werk leerdoelen voor creatieve vormen van taal uit die ook effectieve grensoverstijgende communicatie en interculturele communicatieve competentie integreren als belangrijke elementen voor het bevorderen van de inhoudelijke en persoonlijke ontwikkeling.
  • Zorg in alle onderwijssectoren voor nauwe afstemming met de leergebieden Nederlands en Kunst & Cultuur, zodat leergebiedoverstijgende aanpakken kans van slagen hebben.

Op de hoogte blijven?

Meld je nu aan en blijf op de hoogte van de laatste ontwikkelingen en het laatste nieuws rondom het landelijk curriculum.