Terug naar alle uitwerkingen van Mens & Natuur

Bouwsteen: MN08.1 - Stoffen en reacties

De bouwsteen ‘stoffen en reacties’ bestaat uit stoffen, hun eigenschappen, hun opbouw en de fysische en chemische veranderingen die ze door kunnen maken. De materialen uit de omgeving van de leerlingen hebben zeer verschillende eigenschappen. Leerlingen hebben kennis nodig van die verschillende eigenschappen om te begrijpen waarom iets van een bepaald materiaal is gemaakt. Zo kunnen ze zelf ook bewust verschillende materialen gebruiken. De eigenschappen van een materiaal kunnen uiteindelijk verklaard worden door de bouw en samenstelling van dat materiaal. Vanuit deze samenstelling is ook te verklaren waarom stoffen, soms tijdelijk en soms permanent, kunnen veranderen.

Fase 1 (onderbouw primair onderwijs)

Inleiding

In de onderbouw van het po ervaren de leerlingen welke eigenschappen materialen kunnen hebben en dat die kunnen veranderen.

Kennis en/of vaardigheden

Leerlingen leren:

(eigenschappen)

  • over direct waarneembare eigenschappen van materialen en stoffen (te denken valt aan kleur, smaak en of ze drijven in water).

(processen)

  • over het effect van temperatuur op materialen en stoffen (te denken valt aan het bevriezen van water en het ‘stollen’ van eiwit).

Fase 2 (bovenbouw primair onderwijs)

Inleiding

In de bovenbouw van het po leren leerlingen dat faseovergangen en chemische reacties andersoortige fenomenen zijn en dat een molecuulmodel gebruikt kan worden om de verschillen tussen fases te beschrijven.

Kennis en/of vaardigheden

Leerlingen leren:

(eigenschappen)

  • over stofeigenschappen (te denken valt aan oplosbaarheid in water en brandbaarheid).

(deeltjes)

  • over de opbouw van stoffen uit kleinere deeltjes die samen de eigenschappen van de stof bepalen.

(processen)

  • over het verband tussen de opbouw van stoffen en de verschillende fasen van stoffen.
  • over verschillende verschijnselen bij chemische reacties (te denken valt aan warmteontwikkeling, het ontstaan van nieuwe stoffen en kleurverandering).

Fase 3 (onderbouw voortgezet onderwijs)

Inleiding

In de onderbouw van het vo ontwikkelen leerlingen hun materiebegrip verder om zo chemische reacties op atomair niveau te beschrijven en verklaren.

Kennis en/of vaardigheden

Leerlingen leren:

(eigenschappen)

  • over de relatie tussen de eigenschappen van materialen en de eigenschappen van de stoffen waaruit die materialen zijn samengesteld.
  • over het determineren van stoffen aan de hand van kwantitatieve eigenschappen (te denken valt aan smeltpunt en dichtheid).

(deeltjes)

  • over de opbouw van materie uit moleculen en atomen.

(processen)

  • over het verband tussen de opbouw van materie en verschillende fysische processen (te denken valt aan oplossen en destilleren).
  • over het verschil tussen fysische processen en chemische reacties.
  • over atoom- en massabehoud.
  • over het gebruiken of juist vrijkomen van energie bij chemische reacties.
  • over fotosynthese en verbranding als opbouw- en afbraakreacties in dode en levende materie.

Onderdeel van Grote Opdracht(en)

Op de hoogte blijven?

Meld je nu aan en blijf op de hoogte van de laatste ontwikkelingen en het laatste nieuws rondom het landelijk curriculum.