Ontwikkelschool in de kijker: J.H. Snijdersschool in Rijswijk

“Toen wij als J.H.Snijdersschool hoorden over Curriculum.nu hebben we niet lang getwijfeld om ons hier als ontwikkelschool voor aan te melden. Als school die zijn eigen leerlijnen ontwikkelt en eigen onderwijs ontwerpt, vinden wij het inspirerend om met andere scholen te sparren over het onderwijs in het algemeen en het curriculum in het bijzonder. We hebben gekozen voor het leergebied Nederlands omdat wij het van belang vinden dat de kinderen straks met een sterke taalbasis onze school verlaten.

School voor Natuurlijk Leren

De J.H. Snijdersschool is vlak na de watersnoodramp van 1953 opgericht en had toen al een, voor die tijd, vernieuwend karakter. Dat vernieuwen is gebleven en zit nu echt in onze cultuur. We zijn constant bezig met kritisch naar onszelf en ons onderwijs te kijken. Doen we nog de goede dingen? Hoe kan het nog beter?

Sinds 2009 zijn we een school voor Natuurlijk Leren. Binnen deze onderwijsvorm gaan we ervan uit dat leerlingen leren vanuit intrinsieke motivatie, vanuit een behoefte tot zelfontplooiing. Een veilige en krachtige leeromgeving zien wij als voorwaarde om tot leren te komen. Die creëren we op onze school onder andere door uitsluitend thematisch te werken, zonder methodes.

Hiervoor hebben we onze eigen taaldoelen opgesteld (gebaseerd op de kerndoelen) – zie illustratie. Deze leerlijnen gebruiken we bij de vormgeving van ons onderwijs. Per thema bekijken we welke doelen we gaan aanbieden en hier ontwerpen we onze eigen lessen en activiteiten bij. De thema’s die aan bod komen keren om de drie jaar terug. Heb je in groep 2 over de prehistorie gewerkt, dan werk je hier in groep 5 weer aan. Dit zorgt voor verdieping en een grote betrokkenheid rondom een thema.

Een ander belangrijk aspect van Natuurlijk Leren, is dat leerlingen zelf verantwoordelijk zijn voor hun leertraject. Dit eigenaarschap creëren we bij ons op school door het werken met portfolio’s in plaats van met rapporten (zie bordfolio.nl) en door kinderen de keuze te geven wat ze willen leren. Kinderen kunnen binnen het programma bijvoorbeeld kiezen voor een workshop passend bij hun talent of interesse, of aansluitend bij afspraken die zijn gemaakt in het portfolio.

Het leergebied Nederlands

Voor het vak Nederlands geeft het werken in thema’s heel veel kansen en mogelijkheden om betekenisvolle opdrachten te bedenken. In groep drie leren de kinderen de klanken door themagebonden woorden. Rondom het thema prehistorie waren dit woorden als ‘poot, bek, vuur’. Met deze woorden gaan ze dan vervolgens hun eigen teksten schrijven. In de middenbouw gaan ze hiermee door. Ze maken een start met kritisch naar hun eigen en elkaars teksten kijken. Snappen we goed wat er staat? Klopt de spelling? Ook in de bovenbouw worden veel eigen teksten geschreven. Dit kan dan een verhaal zijn maar je kan hierbij ook denken aan een informatieve tekst of de beschrijving van een werkproces. Bij deze teksten speelt het redigeren ook een belangrijke rol.

Binnen het schooleigen verbetertraject dat we oppakken in het kader van Curriculum.nu willen we dit jaar werken aan aan het verrijken en verdiepen van de thema gebonden spelhoeken voor de kleuters. Hoe kunnen we deze hoeken nog betekenisvoller maken en ervoor zorgen dat dit een uitdagende en taalrijk leeromgeving wordt en vooral blijft? Daarnaast willen we werken aan de kwaliteit van de eigen geschreven teksten. Bij de deze teksten willen we bekijken hoe we samen met de leerlingen tot criteria kunnen komen wanneer we een tekst ‘goed’ vinden. Nu hebben we het gevoel dat we soms te snel ergens mee akkoord gaan. Heeft een leerling bijvoorbeeld gedacht aan een goede inleiding, een heldere kern en een pakkend slot? En is de opbouw van de zinnen goed? Hoe verbinden we de leerlijn taal en de bijbehorende doelen betekenisvol aan de schrijfopdrachten die de leerlingen maken?

Onze rol als ontwikkelschool

Als ontwikkelschool is je primaire taak om feedback te leveren op de tussenproducten van het ontwikkelteam Nederlands. In de eerste ronde hebben we feedback gegeven op de conceptvisie, nu hebben we gekeken naar de eerste schets van de grote opdrachten. We hebben het bij ons op school zo georganiseerd dat we eerst als werkgroep taal onze feedback formuleren. Die opzet delen we dan met het team. Hun aanvullingen en correcties verwerkt de werkgroep in de definitieve feedback die we als school via de website indienen.

Als ontwikkelschool dien je ook met ouders en leerlingen over de tussenproducten in gesprek te gaan. Voor de ouders hebben we een gespreksavond georganiseerd. We hebben een heel leuke, inspirerende en actieve avond gehad en zijn tot een mooie reactie op de stukken gekomen. Met de leerlingen houden we klassengesprekken over de tussenproducten en gaan we in gesprek aan de hand van de vragen die het ontwikkelteam speciaal voor de leerlingen heeft opgesteld. We ervaren het geven van feedback als intensief maar vooral heel inspirerend. Het geeft ons nieuwe ideeën voor de praktijk. Het is goed om hierin de mening van de ouders, maar bovenal die van de leerlingen mee te nemen.”

Dit portret is gemaakt door MeerTaal. Zij portretteren in elk nummer een ontwikkelschool die verbonden is met het leergebied Nederlands. Het hele artikel inclusief de illustraties kunt u hier lezen.

Op de hoogte blijven?

Meld je nu aan en blijf op de hoogte van de laatste ontwikkelingen en het laatste nieuws rondom het landelijk curriculum.