‘Fuck de educatieve uitgever’

Als lid van het ontwikkelteam Engels en moderne vreemde talen binnen Curriculum.nu maak je grappige dingen mee. Het zinnetje “Fuck de uitgevers!” stond opeens bovenaan mijn scherm, tussen de overige, laten we zeggen, iets meer inhoudelijk gerichte feedback.

De schrijver was een talendocent die duidelijk niet gecharmeerd was van mensen die hun geld verdienen met het produceren van lesmethodes. Een week later zat ik bij een nascholingsbijeenkomst en ook daar kregen de educatieve uitgevers er weer flink van langs. Ze hadden er niks van begrepen en waren er alleen maar op uit om geld te verdienen. Terecht?

Wat doet eigenlijk een uitgever? Zelf ben ik, naast lid van het ontwikkelteam voor Curriculum.nu, al bijna vijftien jaar auteur van de lesmethode Grandes Lignes en ik heb dus meerdere uitgevers gehad. Daarnaast ben ik ook gewoon docent en maak ik gebruik van een lesmethode. Ten slotte heb ik ook ervaring met het zelf ontwikkelen van lesmateriaal en lessenseries, voor eigen gebruik en in samenwerkingsverbanden met bijvoorbeeld de onderwijsspecialisten van SLO en CPS. Ik denk dus dat ik de aangewezen persoon ben om deze vraag te beantwoorden.

In de eerste plaats zorgt een uitgever dat lesmethoden inspelen op ontwikkelingen binnen de onderwijspraktijk. Neem bijvoorbeeld toetsing: deze bleek vaak te eenzijdig gericht op het reproduceren van kennis en weinig rekening te houden met inzicht en toepassing. De onderwijsspecialisten kwamen toen met modellen zoals OBIT, wat staat voor ‘onthouden, begrijpen, integreren, toepassen’. Bij mij op school werd een duur scholingstraject ingezet om OBIT te integreren. Het bleek weinig effect te hebben op de daadwerkelijke toetsen. Doordat uitgevers dezelfde ontwikkeling oppikten en toetsen lieten maken bij hun methodes waarin meer ruimte was voor toepassing en inzicht, zijn deze nieuwe inzichten rondom toetsing bijna zonder weerstand geïmplementeerd in vrijwel alle leslokalen.

In de tweede plaats spelen uitgevers in op actuele ontwikkelingen in de maatschappij. Denk hierbij aan zaken als culturele diversiteit en homo-emancipatie. In alle teksten die we tot ongeveer 2009 voor de lesmethode hadden gemaakt, was sprake van gezinnen met ouders van twee verschillende geslachten. Ook verliefdheid, een thema dat regelmatig terugkomt in teksten of dialogen in een talenmethode, was tot die periode altijd op het andere geslacht gericht. Op initiatief van onze uitgever hebben we toen ook teksten gemaakt waarin jongens verliefd worden op jongens of meiden op meiden. Zonder het initiatief van een uitgever was dit allemaal veel langzamer gegaan en hadden dergelijke thema’s niet de aandacht gekregen die ze verdienen.

In de derde plaats zorgen uitgevers voor een zeer concrete en voelbare werkdrukverlaging bij docenten en soms ook leerlingen. Alle uitgevers waarmee ik tot nu toe heb samengewerkt, gaan regelmatig naar scholen om lessen te bezoeken. Ze spreken dan zowel leerlingen als docenten en proberen rekening te houden met de behoeften van beide groepen. Voor de docenten zijn er naast de lesmethode bijvoorbeeld allerlei hulpmiddelen zoals planners, toetsen, projecten, didactische suggesties en materiaal om leerlingen van verschillende niveaus te bedienen. Voor de leerling zorgt de uitgever dat er aansprekend en begrijpelijk lesmateriaal is. Je kunt hierbij denken aan filmpjes met uitleg voor als je de les niet bij hebt kunnen wonen of als je de uitleg van je leraar niet kan volgen. Een laatste voorbeeld: toen mijn uitgever erachter kwam dat Nederlandse leerlingen bijna elke dag wel een of twee toetsen hebben en dat ze daardoor soms bijna geen tijd meer hebben voor normaal huiswerk of hobby’s, werd besloten het aantal toetsen dat de methode levert drastisch te verminderen.

Uitgevers zijn dus uiteindelijk heel belangrijk voor de kwaliteit van het onderwijs. Ook als het nieuwe curriculum straks klaar is, zullen we ze weer hard nodig hebben om de vertaalslag naar de praktijk van het leslokaal te maken.

Deze blog is geschreven door Jouke Brouwer en verscheen eerder op Leraar.nl

Op de hoogte blijven?

Meld je nu aan en blijf op de hoogte van de laatste ontwikkelingen en het laatste nieuws rondom het landelijk curriculum.