Delegatie Mens & Natuur aanwezig bij de Association for Science Education (ASE)

Geschreven door Annemarie van Es 

Een delegatie van het ontwikkelteam ‘Mens en Natuur‘ mocht op het jaarlijkse congres van de Association for Science Education (ASE) een presentatie verzorgen over hoe wij in Nederland bezig zijn met het vormgeven van een fundament voor een nieuw curriculum. De ASE is een professionele gemeenschap van leraren en onderwijsondersteuners, gevestigd in Groot Brittannië. Ze heeft tot doel onderwijs in wetenschap, techniek en beta vakken te ondersteunen, inspireren en stimuleren. Ook buiten de UK kunnen instituten, scholen en leraren lid worden. Hierdoor is een groot internationaal netwerk ontstaan. Een mooi platform dus om iets te vertellen over onze werkwijze, waarbij leerkrachten een vooraanstaande rol hebben (teachers in the lead), en om ideeën hierover uit te wisselen.

Ontwikkelproces
In een notendop schetste Jeroen Sijbers (SLO) voor de internationale toehoorders hoe ons Nederlands schoolsysteem in elkaar steekt. Daarna vertelde hij hoe 9 teams van leraren en schoolleiders aan de slag zijn met het leveren van een basis voor vernieuwing van het landelijk curriculum.

De ontwikkelteams doen dit niet alleen. Ook ontwikkelscholen hebben hierbij een belangrijke rol. Zij denken actief mee en leveren feedback op de tussenproducten. Belangrijk in het hele proces is, dat iedereen die zich betrokken voelt bij onderwijs kan meedenken en feedback kan geven. Vakverenigingen, stakeholders, scholen, besturen, ouders en niet te vergeten de leerlingen zelf, kunnen in diverse bijeenkomsten en online hun mening laten horen.

Het schema van het hele werkproces is hier te downloaden.

Waarom een nieuw Curriculum?
Jeroen Sijbers en Erik Woldhuis (SLO) lieten een aantal principes zien die in ieder curriculum aan de orde komen. Al deze principes gaan eigenlijk over balans.

  • De balans tussen vakkennis en vaardigheden. Zie ook een andere blogpost van mij over dit onderwerp.
  • De balans tussen afzonderlijke vakken en samenhang. Die samenhang kan gezocht worden binnen het eigen vakgebied maar tevens met andere vakken. Momenteel wordt veel overload ervaren door het aanbod van allerlei losse vakken en activiteiten die allemaal hun eigen plek eisen. Zoeken naar samenhang zou mogelijk de ervaren overladenheid kunnen verminderen.
  • De balans tussen de werkwijze op je eigen school en de samenwerking met andere scholen. De (soms problematische) overgang van po naar vo is hier een voorbeeld waarbij verschillende werkwijzen beter zouden kunnen aansluiten.
  • De balans tussen autonomie van leraren en scholen, en een opgelegd curriculum.
  • De balans tussen je eigen ontwikkeling als leerling en wat de school van je verlangt. Zie ook de oratie van Prof. dr. Gert Biesta over dit onderwerp (download: Oratie Biesta)

 

Het is van groot belang een brede discussie te voeren over bovenstaande principes en de uitkomsten ervan te integreren in een toekomstgericht curriculum. Nieuw hierbij is dat leraren dit keer het gesprek mogen voeren.

De leden van het ontwikkelteam Mens en Natuur gingen tijdens de presentatie op de ASE met het publiek in gesprek. Zij vertelden kort over de ervaringen in hun eigen onderwijspraktijk en waren ook benieuwd naar meningen en ervaringen van de toehoorders. Marleen de Goeij (directeur basisschool) nam hierbij ‘de balans met persoonlijke ontwikkeling’ bij de kop, Monja Lize Antens (leraar natuur- en scheikunde) bekeek ‘de balans tussen kennis en vaardigheden‘ en ikzelf (Annemarie van Es, leraar techniek in het po) besprak ‘de balans in autonomie‘.

Lees de rest van deze blog op de website van Annemarie.