De kennis-, onderzoek- en kunstateliers van basisschool het Samenspel

Hoe zorg je ervoor dat vakken als handvaardigheid, tekenen, erfgoededucatie en techniek en ontdekkend en onderzoekend leren samengaan? Ontwikkelschool Het Samenspel vond het antwoord in kennis-, onderzoek- en kunstateliers. Leerlingen en ouders zijn enthousiast over de eerste resultaten. ‘Mijn kind wil geen atelier missen.’

Het Samenspel in het Zeeuwse Wolphaartsdijk is één van de 24 scholen van Albero voor Christelijk en Openbaar onderwijs op Zuid- en Noord-Beveland. Deze basisschool heeft de afgelopen twee jaar hard gewerkt aan het cultuurbeleid, vertelt directeur Marjoleen Franken. ‘Er is een nieuw beleidsplan gemaakt en onze leraren zijn geschoold in het geven van beter doordachte cultuurlessen. Ook hebben we hard gewerkt aan een nieuwe vorm van muziekonderwijs. Maar we zochten nog naar een manier om onze technische en culturele vakken meer binnen ons gehele onderwijs te integreren. Daarom hebben wij ons bij curriculum.nu als ontwikkelschool voor Kunst en Cultuur opgegeven. Het is leuk om contact te hebben met andere scholen die ook ontwikkelschool zijn. Ook de begeleiding vanuit curriculum.nu is goed.

Extra denktank

Curriculum.nu is voor ons een extra denktank naast ons eigen bestuur. Hierdoor wordt ons eigen schoolproces ook weer gelift. De subsidie maakt het mogelijk om enkele dagen per week iemand extra in te roosteren om aan de schoolontwikkeling te werken. Er is ook een vaste begeleider die in gesprekken met ons meedenkt. En er is een scholings- of begeleidingsaanbod. Heel fijn.

Tegelijkertijd is het voor onze kleine school natuurlijk best wel bijzonder dat wij mee mogen denken en ontwikkelen aan zo’n landelijk product. We hebben echt het gevoel dat we ons steentje bijdragen.’

Ateliers rond vijf thema’s

‘We werken nu met kennis-, onderzoek-, en kunstateliers en vijf thema’s per jaar’, legt Marjoleen uit. ‘Binnen die ateliers – die drie keer per week plaatsvinden – doen de leerlingen kennis op, verrichten ze onderzoek en werken ze op verschillende terreinen aan kunst. Zo gaan we na de kerstvakantie met het thema Amerika, Australië, Antarctica en de oceanen aan de slag. De kinderen in de groepen 1, 2 en 3 leren in het kennisatelier over bijvoorbeeld sneeuw en pinguïns op Antarctica, onderzoeken in het onderzoekatelier de verschillen tussen dieren in de tropen en beesten in de sneeuw. En maken in het kunstatelier pinguïns van klei.

In de bovenbouw gaan ze in het onderzoekatelier nadenken over de continenten: hoeveel inwoners wonen er, hoe is het klimaat? Wat voor dieren vind je er? In het kunstatelier werken ze met muziek en dans, zagen en versieren ze een boemerang of maken ze een indianendeken van stof. Zo proberen we de theorie en de praktijk met elkaar te koppelen en komen alle vakken aan bod, behalve dan Nederlands, rekenen en technisch lezen.’

Betrokkenheid ouders en leerlingen

‘We zijn vorig schooljaar gestart met de theoretische onderbouwing en zijn bij wijze van proef met één thema-uitwerking gestart. Dat thema is vervolgens grondig geëvalueerd. Dit schooljaar werken we met vijf thema’s, die we eveneens met de leerlingen evalueren. We praten over de thema’s in de klas, spreken met de leerlingenraad en betrekken de ouders via de ouderavonden of audits bij de grote thema’s van curriculum.nu. Ook vragen we ouders met de ateliers te helpen. Een van de ouders is meteoroloog en komt iets over de verschillende klimaten in de continenten vertellen.

Gemotiveerd

De betrokkenheid bij de ateliers is groot. Dat is niet alleen leuk voor ons, maar vooral ook voor de kinderen die de lessen volgen. Ze zijn gemotiveerder en onthouden beter wat ze leren. Het grootste compliment hoorden we nog van een ouder die haar kind eigenlijk ziek thuis wilde laten, omdat het niet zo lekker was. Maar dat kind wilde het atelier niet missen. Dat zegt denk ik genoeg.’

Digitale portfolio

Het Samenspel wil volgend voorjaar nog een digitaal portfolio maken om de processen en producten uit de ateliers te kunnen vastleggen. ‘We zijn nu met een bedrijf in gesprek dat zo’n digitaal portfolio kan maken. Dan kunnen we bijvoorbeeld ook video’s van de eindproducten van de ateliers bewaren.’